Сэты футболак-абярэгаў: Турыца, Рыбкі і Сякерка

42.00 руб.

Футболка 1
Футболка 2

У наяўнасці

Акцыя распаўсюджваецца на любую камбінацыю з футболак Турыца, Рыбкі і Сякерка!
Выдатны і зручны варыянт для сям’і, каханых, у падарунак пары ці сябрам альбо проста для сябе! Любому, каго вы хочаце аберагчы ці паспрыяць ❤️
Вы самі выбіраеце колеры, памеры і выявы на футболках!
Футболкі ўніверсальнага фасону, падыходзяць і жанчынам і мужчынам!

Амулеты-сякеркі, якія з’яўляюцца мініяцюрнымі копіямі сапраўдных баявых сякераў, адліваліся найчасцей з бронзы і нярэдка ўпрыгожваліся арнаментам. Арэал знаходак ахоплівае значную плошчу: сучасную тэрыторыю Беларусі, тэрыторыі балтыйскіх і скандынаўскіх краін, Польшчы, Венгрыі, а таксама землі былой Кіеўскай Русі. Датуюцца Х-ХІІ стагоддзямі. Даследчыкі адзначаюць папулярнасць абярэга сярод ваяроў-дружыннікаў. У курганах звычайна змяшчаліся збоку ці ў нагах нябожчыка. У ХІ-ХІІ стагоддзях сустракаліся і ў жаночых пахаваннях разам з іншымі амулетамі, пэўнага месца ў пахаванні не займалі.

Сякеру як прыладу працы традыцыйна звязваюць з Богам-Грымотнікам. Па адной з версій, сувязь гэтая палягае ад таго, што падчас працы ад сякеры маглі адлятаць іскры, што дазволіла аднесці сякеру да зброі Пяруна, якому падпарадкоўвалася іскра нябесная — маланка. Пярун жа лічыўся спрыяльным людзям Богам, які, кіруючы нябеснымі водамі, непасрэдна ўплываў на ўраджай і, тым самым, на дабрабыт нашых продкаў. У той жа час, Пярун паўставаў магутным і грозным абаронцам людзей ад нячысцікаў, што адлюстравалася нават у тутэйшых уяўленнях аб святым Іллі, які з грымотамі і маланкамі палюе на Чорта.

Таму за сякерай, як за атрыбутам Пяруна, замацаваліся ўстойлівыя міфалагічныя асацыяцыі, звязаныя з ахоўнай магіяй, з забеспячэннем ураджаю і абаронай ад нячыстай сілы. У тутэйшым успрыманні сякера надзяляецца здольнасцю прымаць, убіраць у сябе адмоўныя ўласцівасці, адначасова перадаючы чалавеку сваю “жалезнасць”, трываласць.

Усё гэта забяспечвала надзейныя абарончыя ўласцівасці сякеры: з ёй абыходзілі статак, клалі пад пасцель маладым, крэслілі ёй круг у час абворвання вёскі пры эпідэміях. Пры дапамозе сякеры абараняліся ад ваўкоў, ведзьмаў і іншых нячысцікаў.

Такім чынам, сякера атрымоўваецца адным з самых распаўсюджаных і моцных у традыцыйным уяўленні абярэгам, звязаным, перадусім, з мужчынскім пачаткам. Новыя археалагічныя знаходкі і этнаграфічныя публікацыі ўвесь час карэктуюць прызначэнне і прыналежнасць, але сапраўдны сэнс і дзейснасць застаюцца нязменнымі і яднаюць не адно пакаленне, звязваючы нас з нашымі каранямі. Міф жыве!


Выява галавы (Турыца) быка ў атачэнні сямі сімвалічных жаночых фігурак – гэты сюжэт вядомы на тутэйшых сярэднявечных абярэгах, якія датуюцца 11 – 12 стагоддзямі. Калісьці іх залічвалі менавіта да радзіміцкіх абярэгаў, але знаходкі апошніх гадоў выявілі больш шырокае распаўсюджванне. Даследчыкі адзначаюць, што гэтыя абярэгі характэрныя для тэрыторыі балта-славянскага ўзаемадзеяння. Формы для вытворчасці дадзеных падвесак былі знойдзены на гарадзішчы Даўгмале ў Латвіі і на паселішчы ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі.

Абярэгі з выявай галавы быка адлюстроўваюць аўтэнтычны сюжэт менавіта тутэйшай міфалогіі, што робіць іх надзвычай каштоўнымі. Што хаваецца за гэтымі вобразамі?

Тут варта прыгадаць беларускую народную загадку: “Поле не змерана, быдла не злічана, пастух рагаты” (неба, зоркі і Месяц). Як бачна, тэкст цудоўна адпавядае сюжэту абярэга. Бык – гэта сімвалічная выява Месяца. Вобразы быка і Месяца традыцыйна звязваюцца з Вялесам/Воласам, боствам хтанічнага свету. Да Месяца звярталіся з просьбамі пра здароўе і дабрабыт.

Сем жаночых фігурак, якія нібыта ў карагодзе ходзяць вакол Месяца – гэта зоркі Пляядаў, якія ў народнай традыцыі маюць назвы “Валоскі”, “Валосны”, “Валасыні”. Гэтыя імёны таксама звязваюць з культам Вялеса/Воласа. Цікава адзначыць, што ў міфалогіі старажытных грэкаў Плеяды таксама ўяўляліся жанчынамі, сёстрамі, якія першымі прыдумалі карагодны танец і начныя святкаванні. У вясельным фальклоры захаваліся падобныя вобразы: “Расхадзіўся Месячык па небу, да збіраючы зорачкі ў грамаду”. У любоўных песнях Месяц – закаханы хлопец, а дзяўчына – зара, зорачка. У беларускім фальклоры зоркі часта выступаюць у якасці дзяцей Месяца.

Ці гэты сюжэт адлюстроўвае абрад у гонар Вялеса/Воласа, ці гэта нейкі эпізод старажытнага падання, ці адлюстраванне касмалагічных уяўленняў, а мо ўсё адразу? Пакуль тое невядома. Тэкст міфа застаецца для нас загадкавым, але мы маем унікальную магчымасць глядзець на яго герояў вачыма нашых продкаў. Гэты міф адлюстраваўся ў народных назвах нябесных свяцілаў і фальклорных тэкстах, на сярэднявечных абярэгах, а цяпер і на вашай вопратцы. Міф жыве!


Рыбкі на прынце – шчупак і асётр. Іх выявы – гэта копіі археалагічных знаходак на тэрыторыі Беларусі.

Рыба паводле балта-славянскіх міфалагічных уяўленняў аб вертыкальнай трохскладовай структуры свету з’яўляецца адзнакай ніжняга свету (свету мёртвых) і, як правіла, супрацьпастаўляецца птушкам. Таму ў фальклорных тэкстах (асабліва калядных песнях) яна асацыюецца з каранямі Сусветнага дрэва:
“Ой па-над морам, па-над глыбокім,
Там явар стаяў тонкі, высокі.
На тым явары саколік сядзіць,
Саколік сядзіць ды ў мора глядзіць,
У мора глядзіць, з рыбай гаварыць:
Ой, рыба, рыба, як ты глыбока,
Як ты глыбока, так я высока.”

У багата якіх традыцыях касмалагічная функцыя рыбы – служыць апірышчам зямлі. Тутэйшыя людзі таксама верылі, што свет стаіць на вялізнай рыбе (пазней было ўспрынята і ўяўленне аб трох або чатырох кітах), і калі гэтая рыба варушыцца, то здараюцца землятрусы.

Шчупак лічыцца Каралём рыб. Яму належыць асаблівая роля ў вераваннях і магіі. Ягоныя зубы і косткі выкарыстоўвалі для абароны ад хвароб і нячыстай сілы. Яго згадваюць у замовах, казках, песнях. Шчупакі надзвычай чуйныя да сонца – яны заўсёды стаяць галавой у той бок, дзе ў гэты момант знаходзіцца сонца, нават калі дзень пахмурны.

Надзвычай насычаная эратычна-шлюбная сімволіка рыбы. Сувязь рыбы з апладняльнай стыхіяй вады робіць яе адным з найяскравых выразнікаў мужчынскага пачатку. Яшчэ ў палеалітычным мастацтве паўстала традыцыя выяўлення рыбы ў выглядзе фаласа.

Варта адзначыць, што гатаваная рыба і стравы з рыбы былі абавязковай часткай памінальных вячэраў на Дзяды і Куццю.

Знаходкі касцякоў рыб вядомыя ў курганна-жальнічных пахаваннях (в. Сыч Барысаўскага раёна). Сустракаюцца жаночыя ўпрыгожванні, дзе замест пацерак выкарыстаныя пазванкі рыб, каралі і дротавыя скроневыя колцы з нанізанымі на іх пазванкамі. Вядомыя таксама археалагічныя знаходкі падвесак ў выглядзе рыбы пачатку II тысячагоддзя (Гомель).

Гэта яскрава сведчыць пра тое, што вобраз рыбы з даўніх часоў вельмі важны ў тутэйшай традыцыі.


Кошык

0

У кошыку пакуль нічога няма.